kuratorka: Karolina Połom

wernisaż: 7.06.2024, piątek, godz. 19:00
wystawa: 8.06-30.06.2024
udostępnianie: czwartki, piątki — 17:00 – 19:30, soboty, niedziele — 13:00 – 17:00 (lub po umówieniu telefonicznym)

Zlata Lebedz jeden obraz maluje kilka tygodni, miesięcy, jest to przemyślany i długotrwały proces. Każda praca artystki opowiada inną historię, a Zlata korzysta z całego wachlarza przeżyć i emocji, poszukując sensu zdarzeń głęboko w sobie, ale i w bliższym i dalszym otoczeniu. Artystka z pozoru opowiada jedną historię, jednak porusza wiele tematów. Często dotyka spraw niewygodnych, trudnych, ale robi to z charakterystyczną dla siebie wrażliwością. W swojej twórczości skupia się na autokreacji, maluje to co ją spotkało, co przeżyła, a następnie pokazuje jakie emocje w niej pozostały. Nie zajmuje się tworzeniem cykli, poświęca swoją uwagę konkretnej sytuacji, odnosząc się do tego co tu i teraz, korzystając ze wspomnień i myśląc o przyszłości. Może się wydawać, że to nieświadome działanie, a obrazy przypadkowo tworzą sieć, połączony organizm wrażliwości i przeżyć artystki, choć mówią o czymś zupełnie innym są ze sobą scalone. Jest to zaplanowany proces, złożony z czasu, który artystka poświęca na badanie i zrozumienie wydarzeń. Zlata konstruuje swój własny język, który wynika z głębokiej analizy otaczającego świata i własnej osobowości.

Zlata Lebedz pokazuje, że w swojej twórczości mierzy się z procesem przesiedlenia, wychowała się na Białorusi, studiowała malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, obecnie do życia i tworzenia wybrała Kraków. Doświadczenie emigracji odbija się w twórczości artystki, przyglądając się pracom Zlaty możemy zobaczyć akceptujący kontekst tych przeżyć. Swoje myśli kieruje na płótno, bo malarstwo jest sposobem komunikacji Zlaty ze światem. Choć widzimy historie złożone, cierpienie postaci, trud, który towarzyszy scenie, zagłębiając się w wytworzony przez Zlatę język, dostrzegamy nadzieję. Artystka staje za sobą. Staje za nami. Próbuje poradzić sobie ze światem nadmiaru i obfitości, zaprasza nas do środka procesu, w którym tworzenie jest najważniejsze. Jako widzowie otrzymujemy od Zlaty prezent, efekt wielomiesięcznego poszukiwania. Dostajemy wypracowaną dawkę spokoju. W kilka chwil możemy, jak w retrospekcji zobaczyć myśli, emocje i stany, które towarzyszą każdemu z nas i nierzadko wiele nas kosztują. Zlata ułatwia nam ten proces, oddaje nam gotowy element, który składa się ze zrozumienia i bezpieczeństwa.

W pracy i w życiu artystce towarzyszy twórczość amerykańskich eseistek, w tym Susan Sontag. W jednym z wywiadów ta wybitna pisarka powiedziała:

„Mam wrażenie, że myśl to forma odczuwania, a odczuwanie – myślenia.”

Zlata Lebedz na wystawie „Stoję za Wami. I za sobą.” daje nam dowolność w odczuwaniu i konstruowaniu myśli. Ale zabierając nas do swojego świata złożonego z obrazów i obiektów, pokazuje, że myśli, emocje, stany i zdarzenia to sieć zależności.

Karolina Połom

ZLATA LEBEDZ
Zlata Lebedz to pochodząca z Mińska malarka. Studiowała na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, a dyplom przygotowywała w pracowni Andrzeja Tobisa i Dominiki Kowyni. Jej twórczość skupia się na malarstwie olejnym, tworzy także obiekty. Artystka posługuje się białoruskim i polskim językiem sztuk wizualnych, a także specyficznym idiolektem, jaki powstaje na ich przecięciu. Twórczość Zlaty charakteryzuje tendencja do autokreacji. Artystka dużą wagę przywiązuje do budowania własnego języka i sprawdzania, jak język kształtuje przekazywane treści. 

Wystawy/osiągnięcia: 
What „ism” thing?, Open Studios Salzburg Festung Hohensalzburg, 2023
ERZAC, SURVIVAL Art Review, Wrocław, 2023
Czy rzeki płyną tylko ze źródeł ?, Klub Niezależnych Stowarzyszeń Twórczych „Marchołt”, Katowice, 2022
Pokój Białorusi, Festiwal na Dworcowej, Szczecin 2021
Proste Gesty, Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach, 2020,
To nie my, BA\SEN, Katowice 2020,
ZÜPÅ, Rotor2 Gallery, Gothenburg, 2019. 
Konteksty, Postartic Soft Seminar, uczestniczka, Sokołowsko, 2023
ING Polish Art Foundation’s Summer School, uczestniczka, Sokołowsko, 2023
Salzburg Summer Academy, stypendystka, Salzburg, 2023
Residency Overdue Time off: Belarusian Winter, Strefa Kultury Wrocław, 2020
________

Wystawa odbywa się w eskaem, miejscu działającym w ramach programu Gdańskie Otwarte Pracownie. Tu powstają kulturalne kwadraty i pokazywana jest młoda sztuka.

 Tę wystawę dofinansowano ze środków Miasta Gdańska. Dziękujemy!

wernisaż: 10.05.2024, piątek, 19:00
wystawa: 11.05 — 02.06.2024
udostępnianie:  czwartek/piątek — 17:00-19:30, sobota/niedziela — 13:00-17:00

Rozlewiska lub szczyty gór – w swoich najnowszych obrazach Rafał Wilk rozpościera przed nami skrajne krajobrazy. Wybory artysty dobrze ukazują to, czego on sam szuka w pejzażu. Z jednej strony doznajemy bijącego z przedstawień patosu, z drugiej werystycznego ujęcia znanych nam widoków, które ludzkie oko zwykło ignorować. Można to rozumieć jako rodzaj gry, zarówno z samym gatunkiem, jak i jego emocjonalnym nacechowaniem. Można to także postrzegać jako konsekwentnie rozwijane zainteresowania artysty, dla którego pejzaż stanowi coś więcej, niż jedynie krajobraz na obrazie. Jest nośnikiem pamięci i historii, przez co opowiada o nas samych.

Wilk malując górskie szczyty odsyła nas do tradycji niemieckiego malarstwa romantycznego. Akcentując wzniosłość skalistego horyzontu, nawiązuje również do historycznego dzieła, „Panoramy Tatr” autorstwa Ludwiga Bollera, Stanisława Janowskiego i Antoniego Adama Piotrowskiego, tworzonej z pomocą zespołu malarzy od 1984 do 1896 roku i prezentowanej publiczności w rotundzie przy ul. Oboźnej w Warszawie. Rafał Wilk zakrzywia młodopolską ckliwość poprzez zabawę kategorią historycznej rekonstrukcji.

Na płótnach artysty widnieją także zalane pola, rozlewiska, koryta rzek i jeziora. Naturalistyczne pejzaże przedstawiają scenerię mazowieckich i podlaskich wsi, gdzie natura obserwowana jest przez artystę z bliska, z brzegu rzeki. Tylko na jednym z obrazów pojawia się postać i pies, zlewając się z otaczającym ich krajobrazem. Rafał Wilk zmienia perspektywę i natężenie emocjonalne, jakby zapraszał nas do wejścia w jedno ze swoich wspomnień i obserwowania bohaterów obrazu razem z nim.

W swoich obrazach wkomponowuje czasem pojedyncze słowa, na przykład: „Dynasy” lub „Fayagua”. Tekst nie jest wskazówką dotyczącą lokalizacji zastanego krajobrazu, a raczej niedosłowną, semantyczną warstwą, która odsyła nas do odniesień zaczerpniętych przez artystę raz z powszechnej, raz z prywatnej historii. Istotny jest też wybór szwabachy, kroju czcionki, którą posługuje się Wilk. Artysta kolejny raz lawiruje między historią i współczesnością. Gotyckie pismo przywodzi skojarzenia z estetyką heavymetalową, natomiast jego źródło jest tożsame z powstaniem narodowego pisma niemieckiego.

Analizując prezentowane na wystawie obrazy, a także spoglądając na poprzednie realizacje artysty, obejmujące filmy artystyczne, obiekty i fotografie, wyłania się przed nami pejzaż złożony z często niezauważalnych związków między naturą i kulturą. Rafał Wilk nie rozdziela tych dwóch kategorii, które często przedstawiane są jako przeciwstawne. Wręcz przeciwnie, skupia się na punktach ich przecięcia, ich splotach oraz groteskowości, która została wytworzona z udziałem ludzkiej perspektywy. Sam bawi się konwencjami, skojarzeniami i odniesieniami, a jednocześnie nie rezygnuje z lirycznego potencjału pejzażu. Tajemnica kryjąca się za tymi przedstawieniami jest związana z nierozerwalną relacją między naturalną formą, a ludzkim projektem.

Franciszek Smoręda

RAFAŁ WILK

absolwent Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Zielonogórskiego, obronił dyplom z malarstwa w pracowni prof. Ryszarda Woźniaka.

W swoich pracach wykorzystuje różne techniki od malarstwa, przez instalacje wideo, fotografię, aż po animacje. Wyciąga na pierwszy plan pozornie nieistotne zdarzenia z przeszłości i teraźniejszości. Angażuje się w rekonstrukcje historii wypartych i mało znanych, eksplorując relacje pamięci, narracji historycznej i wyobraźni. Przygląda się miejskim i domowym roślinom, dekonstruując absurd podziału na naturę i kulturę. Tropi drobne ironie dnia powszedniego, zwracając się ku temu, co zazwyczaj dzieje się w tle. Na codzienność spogląda przez optykę snu, co pozwala mu zaburzać porządek pojęć, reguł i praw, w którym tkwimy. Artysta generuje przeżycia i emocje, które poszerzają doświadczenia na jawie o to, co niesamowite, niewyrażalne, ale podskórnie wpisane w naszą rzeczywistość.

Swoje projekty pokazywał w kraju i za granicą, m.in. w Muzeum Współczesnym Wrocław, BWA Zielona Góra, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Gdańskiej Galerii Miejskiej.
Laureat Grand Prix konkursu na Obraz Roku organizowanego przez miesięcznik „Art&Business” (2005), Stypendysta Ministra Kultury (2009, 2020), Stypendysta Miasta Warszawa (2014, 2019).
Jego prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i instytucjonalnych.

__
Wystawa odbywa się w eskaem, miejscu działającym w ramach programu Gdańskie Otwarte Pracownie. Tu powstają kulturalne kwadraty i pokazywana jest młoda sztuka.

Tę wystawę dofinansowano ze środków Miasta Gdańska. Dziękujemy! 

wernisaż: 5.04.2024, piątek, godz. 19:00
wystawa: 6-28.04.2024
udostępnianie: czwartki, piątki — 17:00 – 19:30, soboty, niedziele — 13:00 – 17:00 (lub po umówieniu telefonicznym)

Monika Misztal maluje w napięciu, jakby ukończenie każdego obrazu było kwestią niecierpiącą zwłoki. Jest wyrafinowaną brutalistką i wybitną kolorystką, ale partia, którą rozgrywa na płótnach, toczy się o wyższą stawkę niż popis kunsztu. Dla Misztal malowanie jest projektem egzystencjalnym – strategią przetrwania i podnoszenia się upadków, które przynosi życie. 

Ulubionym gatunkiem artystki jest portret – zamknięty w ciasnym kadrze, rozsadzanym przez kontrastowe zestawienia barw, ekspresyjne pociągnięcia pędzla, wizerunki kreślone mocnym konturem; u Misztal droga do dramatu prowadzi przez przerysowanie i groteskę. 

Na wystawę w Eskaem artystka namalowała serię nowych obrazów. Na niektórych z nich farba olejna wciąż jeszcze nie wyschła do końca. Niektóre z nich są wciąż jeszcze w procesie; zamysł widoczny jest już wyraźnie, forma pozostaje otwarta. Najstarsza praca na wystawie „Ja, mama i pudel” pochodzi z kolei z 2010 roku; artystka stworzyła ten obraz jeszcze podczas studiów na krakowskiej ASP. 

Powracającym motywem, zarówno w starszych jak i nowych pracach zgromadzonych na wystawie jest postać siedzącej kobiety. 

Czy jest nią sama Monika Misztal? 

Na początku procesu twórczego artystka wykorzystuje zdjęcia znalezione w książkach, ilustrowanych magazynach (nie wyłączając pornograficznych), w internecie. Potem przejmuje te wizerunki i zmienia je we własne; formalnych autoportretów w jej twórczości jest niewiele, ale w pewnym sensie każdy obraz Misztal jest autoportretem. Jeden z nich, ukończony tuż przed otwarciem wystawy, artystka namalowała na podstawie kadru z nakręconego w 1928 roku filmu „Męczeństwo Joanny d’Arc” Carla Theodora Dreyera.  

Temat siedzącej postaci ma w sztuce długą tradycję. Podobnie jest z samym motywem krzesła. W muzeum wyobraźni jest miejsce na obszerną wystawę poświęconą historii i znaczeniom tego mebla w sztuce. Na takiej wystawie mogłoby się znaleźć puste krzesło namalowane przez van Gogha, konceptualne krzesło Josepha Kossutha, gigantyczne składane krzesło Tadeusza Kantora, a także te, na których sadzali swoich modeli Lucian Freud, Alice Neel czy David Hockney. W obliczu prac Moniki Misztal pierwsze skojarzenia biegną jednak w stronę Andrzeja Wróblewskiego. Z autorem „Ukrzesłowień” dzieli artystkę płeć i kilka pokoleń, nie mówiąc o kontekście historycznym, a jednak oboje łączy szczególny rodzaj pokrewieństwa malarskiej wrażliwości, a także dramatyczny sposób przeżywania codzienności, czy, należałoby raczej powiedzieć, przenikliwe i bezkompromisowe rozpoznanie dramatyzmu wpisanego w codzienność.

Zbiór przedstawień siedzących kobiet, Monika uzupełnia o portret pustego krzesła. Mogłaby na nim zasiąść każda z bohaterek pozostałych obrazów. Każda z nich mogła z niego wstać. Zająć na nim miejsce może wyobraźnia osoby patrzącej. To mebel ogrodowy z PCV odlewany z jednej formy; być może najpopularniejsze krzesło zglobalizowanego świata. Jedno z wielu; i jednocześnie niepowtarzalne, wydobyte spośród podobnych sobie spojrzeniem artystki i podążającymi za nim spojrzeniami oglądających obraz i szukających jego znaczenia.    

Czy krzesło z obrazu Moniki należy czytać jako metafory – na przykład figury depresji, czy społecznych struktur, w które wtłoczone są nasze ciała? Artystka nie dostarcza gotowych odpowiedzi na tak postawione pytania, zamiast nich oferuje przestrzeń intensywnego odczuwania. W tym malarstwie metaforyzowanie obrazów jest po stronie osób, które na nie patrzą. Monika Misztal proponuje by pójść jej śladem i wyjść poza strefę komfortu, w stronę zmierzenia z dramatem egzystencji. Bohaterki Misztal nie rozsiadają się na krzesłach. Czekają, trwają w niewygodnych pozycjach; krzesła podtrzymują je, nie tyle zapobiegając upadkowi, ile będąc jego zwiastunami. Jeżeli osoba, która przyjdzie na wystawę odczuje zaklęte w bezruchu napięcie, będzie to oznaczało, że przedstawiające je obrazy zostały zobaczone. 

Stach Szabłowski

MONIKA MISZTAL

Urodzona w 1986 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim. Studiowała na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (2008-2012) i w Pracowni Koncepcji Obrazów na Wydziale Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (2018-2021). Malarka, ekspresjonistka, która groteskowego przerysowania oraz brawurowych decyzji kolorystycznych i spektakularnych kontrastów barwnych używa do ustanowienia płaszczyzny przeżywania, na której doświadczenia artystki odbijają się emocjonalnym echem w świadomości odbiorców i odbiorczyń. Przeżycia, które Misztal przywołuje za pośrednictwem swoich obrazów, mają często gwałtowny charakter: głód, wstręt, wstyd, pożądanie, upokorzenie, rozpacz, przemoc czy miłość to niektóre stany, dla których artystka szuka malarskiego wyrazu, traktując sztukę jako pole przepracowywania dramatu egzystencji.

Prace Moniki Misztal znajdują się w kolekcjach Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, „m jak malarstwo” mBanku, Kolekcji KAF, Kolekcji Fundacji Rodziny Staraków oraz Omenaa Foundation oraz w prywatnych kolekcjach sztuki w Polsce. W 2020 roku otrzymała stypendium artystyczne m.st. Warszawy w dziedzinie sztuk wizualnych.

Obecnie współpracuje z Galerią Import Export w Warszawie.

 Tę wystawę dofinansowano ze środków Miasta Gdańska. Dziękujemy!  

Wystawę można oglądać od czwartku do niedzieli zgodnie z grafikiem poniżej: